| BESLENME SORUNLARI |
Tüm
çocuklar 1. yılın sonunda doğal olarak günde 3
öğün beslenme şekline alışır. Beslenme şeklinde
kişisel ve ailesel alışkanlıkların etkisi
büyüktür. Aşırı beslenme, yetersiz beslenmeye
bağlı malnütrisyon veya yeterli besin alınmasına
rağmen büyüme geriliği varlığında çocuk ve aile
ilişkisini psikososyal açıdan incelemek gerekir.![]() Birinci yılın sonunda ve 2. yılda büyüme hızında azalmaya bağlı olarak kalori gereksinimi azalır. Bazı yiyeceklere, ya da tüm yiyeceklere karşı geçici ilgi azlığı ortaya çıkar. Çocuklardaki bu özelliğin bilinmesi, ailelerin çocuğu gereksiz yere yemeye zorlamalarını engelleyebilir. Bu nedenle annelere 2. yılda yeme alışkanlığı hakkında bilgi vermek gerekir. İki-beş arasında ortaya çıkan beslenme sorunları genellikle ailelerin yeme açısından aşırı ısrarcı olmasından ve endişelenmesinden kaynaklanmaktadır. Yemek saatinde ortaya çıkan stres çocuklarda olumsuz tepkiye yol açar, bu nedenle çocuk ebeveyn arasındaki ilişkinin düzeltilmesi gerekir. Yemek saatindeki farklı tutumlar, yemek için ayrılan zamanın yetersiz olması, aileden diğer kişilerin yemek seçmesi, yemeğin hazırlanması ve sunumu çocuğun yeme biçimini etkiler. Çocukların oturduğu sandalyenin yüksekliği, rahat olması, masaya olan uzaklığı beslenme açısından önemlidir. Yemek zamanı neşeli geçmeli ve konuşmalar tüm aile bireylerini ilgilendiren konulardan seçilmelidir. Çocuklara iştahı göz önünde tutularak az yediğinde yemesi için ısrar edilmemelidir. İki yaşındaki çocukta besinler ailenin diyetine benzer. |
| BESİN SEÇMEK |
| Çocuklar bazı besinleri çok sever veya tam tersi sevmeyebilir. Çocukların bu seçimi uygulanması mümkün ve pratik ise değiştirmeye çalışılmamalıdır. Örneğin ıspanak gibi esansiyel olmayan besinleri sevmiyorsa ısrar edilmemelidir. Süt gibi önemli besinleri kesinlikle reddediyorsa yiyecek alerjisi açısından değerlendirilmelidir. |
| YEME BOZUKLUĞU OLAN HASTA ÇOCUKLARDA FİZYOLOJİK DEĞİŞİKLİKLER |
| DEĞİŞİKLİKLER | SONUÇ |
| NÖROENDOKRİN | Puberte gecikmesi Amenore Anovulasyon Östrojen düzeyinde azalma Somatomedin C düzeyinde azalma, büyüme hormonu düzeyinde artma Ötiroidik hasta durumu Antidiüretik hormonda azalma Hiperkarotenemi Nöropati, miyopati, ensefalopati Hipotermi |
| KARDİYOVASKÜLER | Bradikardi Ortostatik hipotansiyon, şok Aritmi, kardiyomiyopati |
| RENAL | GFR'de azalma, BUN'da
artma Ödem Asidoz, alkaloz Hipokalemi Hiperaldosteronizm |
| GASTROİNTESTİNAL | Konstipasyon Mide boşalma zamanında gecikme Midede dilatasyon, rüptür Dişeti erozyonları, parotis bezlerinin büyümesi Özefajit, Mallory-Weiss sendromu, öğürme refleksinin kaybı Transaminazlarda yükselme |
| KEMİK İLİĞİ | Anemi, trombositopeni ve löküpeni |
| YEME BOZUKLUĞU DÜŞÜNÜLEN HASTADA YAPILMASI GEREKEN LABORATUVAR TETKİKLERİ |
| GENEL | Tam kan
sayımı, sedimentasyon Elektrolitler, BUN, kreatinin, kalsiyum, fosfor, glikoz, ürik asit Karaciğer fonksiyon testleri Tiroid fonksiyon testleri İdrar analizi, idrar kültürü, gebelikte idrar testi Diüretik ve laksatiflerin kötüye kullanımının idrar tetkiki Hemokültür EKG |
| ÖZGÜN | Kas
enzimleri, EMG Magnezyum, çinko Göğüs ve karın filmi Endoskopi |
| Süt çocukları dahil
tüm çocukların yiyecek seçmeye eğilimleri vardır.
Çocuklara geniş yiyecek seçeneği sunularak yeterli
miktarda besin alması sağlanabilir. Normalde çocuklar yiyecekleri miktarları kendileri belirler. Çocuklar beslenme alışkanlığı açısından büyük kardeşten çok büyük oranda etkilenir. |
| KENDİ KENDİNE BESLENME |
| Çocukların beslenme olayına 1 yaşından önce katılmasına izin verilmelidir. Çocuklar 6. ayda şişeyi, 8-9. ayda bardağı ve 10-12. ayda kaşığı tutabilirler. Kendi kendine beslenme, çocukların kendilerine olan güvenin artmasını sağlar ve sorumluluk almasında olumlu etkisi olur. İkinci yaşta çocuklara kendi başlarına beslenmeleri açısından mutlaka sorumluluk verilmelidir. |
| Kaynak: Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarının Psikososyal Yönü, Prof Dr. Aysel Ekşi,İ.Ü. Çocuk Sağlığı Enstitüsü, Adolesan Bilim Dalı Öğretim Üyesi, Çapa, Barnee LA, Curran JS(1996). Nutrition Ed: Behrman RE. Nelson Textbook of Pediatrics kitabından. |