Hazımsızlık ve şişkinlik (dispepsi)

Hazımsızlık ve şişkinlik (dispepsi)

Hazımsızlık ve şişkinlik (dispepsi)

 

hazimsizlik-şişkinlik-gaz-yellenme-şişme-barsak-karın

Hazımsızlık ve şişkinlik (dispepsi) her yaş gurubunun ortak sorunudur.Özellikle yemeklerden sonra karın ve göbek bölgesinde şişlik,şişkinlik,mide bölgesinde rahatsız edici kimi zaman kıvrandırıcı ağrı, erken doyma veya sık acıkma,geyirti,gaz,bulantı ve kusma kimi zaman da ağıza acı su gelmesi,yanma ve kazınma hissi varsa kişide hazımsılık olduğundan söz edilebilir.
Bazı meyvaların(özellikle turunçgiller),yağlı yiyeceklerin,kızartmaların,kahve,alkol,gazlı içeceklerin ve domatesin şişkinlik yaptığından ve mevcut şikayetleri kötüleştirdiği bilinir.Çoğu hastama ise süt ve süt ürünleri dokunmak da ancak bunu ortaya çıkartmamız zor olmaktadır.
Burada dokunan besin,gıda veya içeceğin hangisi olduğunu kişi kendi deneme yanılma yöntemi ile tesbit etmeli ve o gıdalardan uzak durmalıdır.
Ünlü patatesimizin ise hazımsızlığın ilacı olduğun bilinmektedir ancak kimi bünyelerde hazımsızlığa neden olabilir.
Tanı da kan tahlilleri,ultrason,röntgen genellikle yeterlidir.Kimi hastalarda ileri tetkikler,endoskopi planlanabilir.
Sebebi bulunamayan hazımsızlıkların psikolojik kaynaklarının da olabileceği tahmin edilmektedir.
Bağırsak parazitleri yazımda bahsettiğim gibi bağırsaklarımızda ki patojenler de (solucan,tenya,kurt v.b) şikayetleri kötüleştirebilir.
Hazımsızlık bir hastalık değil bir şikayettir ancak altta yatan sebebin dikkatlice araştırılması ve hastalıklarla alakalı olabilecek nedenlerin dişlanması gerekir.
Safra kesesinde taş,pankreas bozukluğu,mide ve bağırsak hastalıkları ciddi hazımsızlığa yol açar.
Bazı çok önemi rahatsızlıklar mesela böbrek yetmezliği,hiperkalseminin yanısıra karında ani,gebelik benzeri bir şişlik olan bayan hastada yumurtalık kanseri tanısı da akla gelir.
Kimi ilaçların bilinçsiz kullanımı (ağrı kesiciler,kansızlık ilaçları,kortizonlar) ve özellikle şeker ilaçlarının yan etkisi olarak şişkinlik görülebilir.
Sigaranın hazımsızlığa iyi geldiği gibi yanlış bir inanışın aksine sigara mide bağırsak sisteminin de düşmanıdır.
Tedavide ilaçlara hemen ihtiyaç duyulmaz.Çoğu zaman hayat tarzında ki minik değişiklikler hızla şikayetleri geriletir.Küçük porsiyonlu öğünler yani tıka basa yememek,kahve ve zararlı içeceklerden uzak durmak genelde tek başına yeterli olur.Düzenli uyku,vaktinde alınan öğünler ve sürekli egzersiz veya yürüyüş de yardımcınız olacaktır
Probiyotik yoğurtların ciddi anlamda faydalı olduğunu altını çizerek belirtmeliyim.
Hazimsızlık ve şişkinlik olan çoğu hastada uzamış kabızlık rahatsılığıda bulunabilir.Bağırsak hızlandırıcı ilaçlardan ziyade posalı,kepekli gıdalar,su,sıvı ve çorba tüketiminde ki artış ile kabızlığınız büyük ölçüde düzelecektir.
Hasbelkader bazı reçetelerimle hazımsızlığı ben de tedavi etmekteyim ancak bu konun asıl uzmanı gastrotenteroloji bölümüdür.
Çoğumuzun muzdarip olduğu hazımsızlık ve şişkinlik basit,tedavi edilebilir bir şikayettir ve onunla yaşamaya alışmaktansa basit tedbirlerle hayatımızdan uzaklaştırmak mümkündür.
Başkent üniversitesinde çocuk sağlığı ve hastalıkları (pediatri) de ihtisas yapmaya hak kazanan değerli eşim Dr. Buket Taneri ’ye bir ömür boyu başarı diliyorum.
Hicri yılbaşinı birkaç gün önce idrak ettiğimiz şu çok mübarek muharrem ayı ve hemen ertesinde 2012 hepinize sağlık,mutluluk ve başarı getirsin.Nice mutlu yıllara.

Not:Geçen sene kaleme aldığım reflü yazımda konuyla alakalı olduğundan okumanızı tavsiye ederim.
REFLÜ
Bana bu yazıyı yazdıran temel sebep hastalarımın bu hastalıkla yaşamaya çalışmaları,alışmaları soda içerek tedavi olduklarını düşünmeleri.
Reflü hastalığı mutlaka tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır.Aşağıda bahsedeceğim şikayetlerden sonra tedavinin yetersiz kaldığı,tavsiyelere uyulmadığı zaman reflünün uzun yıllar sonunda yemek borusu kanserine neden olduğu bilinmektedir.
Reflü asitli mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması demektir.Asitle dolu ve dirençli midemizin asidine yemek borusu hiçde dayanıklı değildir.Aşağıda ki şikayetler ise reflü hastasında kaçınılmazdır.
Midede yanma,geçmeyen,boğazı yakan,gıcık tarzında kuru bir öksürük,boğazda takılma hissi,kalp krizi geçiriyormuş gibi hissetiren yanmayı takiben çarpıntı,kalbe bası hissi (sakın bir krizide atlamayalım)
Göğüs kemiği arkasında yanma,ağıza acı ekşi sıvı gelmesi,geğirme,şişkinlik,ağıza gıda artıkları gelmesi,yutma güçlüğü çok sık görülebilmektedir ama asıl hiç akla gelmeyen şikayetlerde olabilir bunlar; ses kısıklığı,ağız kokusu,nefes darlığı,diş çürükleri,uzamış farenjit,mide bulantısı,hıçkırık ve kimi zaman yanlış tedavi edilmeye çalışılan uzamış bir sinüzit,bazen de akla gelmese bile panik atak reflü sonucu ortaya çıkabilmektedir.
Reflü tanısını hekiminiz belki çoğu zaman anlattıklarınızla,hikayenizle koyacaktır.Bazen başka tetkiklerde gerekebilmektedir.Hani şu mideye kamera sallanması denilen endoskopi v.b.
Tedavi artık yeni ilaçlarında yardımıyla çok daha kolaydır.Burada önemli olan hastanın tedaviyi aksatmaması,ilaçlarını düzenli ve vaktinde kullanması ve hekimce yapılan tavsiyelere harfiyen uymasıdır.
Dirençli vakalarda kimi zaman ameliyat veya başka tedavi yollarıda denenebilmektedir.
Tavsiyelerimi sıralamam gerekirse;ilk olarak acı,baharatlı,ekşi,çok sıcak,çok soğuk gıdalar ve alkollü,gazlı içecekler,sigara tüketmemeye çalışın.Midenizi aşırı doldurmayın,ölçülü yiyin.Günümüz koşullarında zor ama stresten uzak bir yaşam sürmeye çalışın.Sıkan dar giysiler,korse giyinmemeye özen gösterin..Fazla kilolarınızla vedalaşın.Gebelikte doğal olarak artan mide şikayetlerinizi hekiminizle paylaşın.
Yemek yedikten sonra hemen yatmayın,yatmadan iki saat önce yemek yemeyin.Midenizin saatlerce boş kalmasına fırsat vermeyin sık sık ve az az yiyin.
Geceler iki kat yastıkla yüksekte yatmaya çalışın.Yanma hissiniz olduğunda bir iki uydum süt için(eğer dokunmuyorsa.)Stresli ortamlardan olabildiğince uzak durun.
Şişkinlik, geğirme ve spazmlar doğal durumlardır ve genelde yiyeceklerin sindirimi sırasında alınan hava nedeniyle ortaya çıkar. Kısa aralıklarla görülebildiği gibi sadece belirli besinlerin tüketimi sonucunda da yaşanabilir. Bazen bu tip şikayetler daha ciddi sorunların göstergesidir.

Şişkinliğin başlıca nedenleri şunlardır:
• Yağlı yiyecekler şişkinliğe neden olabilir. Yağ midenin boşalmasını geciktirir ve tokluk hissini artırır.
• Stres ve depresyon
• Sigara içmek
• Mide rahatsızlıkları veya bağırsak şikayetleri
• Bağırsakların çalışmasında meydana gelen bir takım değişiklikler sonucunda yaşanabilen karın ağrısı veya kramplara neden olan hassas bağırsak sendromu.
• Çölyak hastalığı gibi bağırsakların belirli besinleri sindirememesinden kaynaklanan durumlar.
Şişkinliği önlemek için gaza neden olan besinlerin tüketiminden kaçınmak gerekebilir. Çoğu karbonhidratlı besin gaza neden olur .

Sindirim sistemini düzenleyecek besin takviyeleri için Tıklayınız!!!

Şişkinlik yapan besin maddeleri:
• Fasulye
• Brokoli
• Brüksel lahanası
• Lahana
• Karbonlu içecekler
• Karnabahar
• Sakız çiğnemek
• Elma, şeftali ve armut gibi meyveler
/>• Sert şekerler
• Marul

Utandıran sıkıntı: Geğirme
Geğirmek vücudunuzun fazla havayı atmak için bulduğu bir çözüm yoludur. Eğer çok hızlı yiyor veya içiyorsanız o esnada hava yutmanız da yüksek ihtimaldir.
Asit reflüsü veya gastroözofageal reflü hastalığı da aynı soruna neden olabilir. Eğer mide asiti yemek borunuza doğru hareket ederse bu maddeyi temizlemek için farkında olmadan tekrar yutabilirsiniz. Bunun sonucunda daha fazla hava yutar ve geğirmeyi tetiklersiniz.
Geğirmeyi önlemek için:
• Yavaş yemeye ve içmeye özen gösterin.
• Karbonlu içecekler ve biradan uzak durun.
• Sakız ve sert şekerlerin tüketimini azaltın.
• Sigara içmeyin.
Bu önlemleri almanıza rağmen aynı şikayeti yaşıyorsanız en yakın zamanda bir doktora görünün. Unutmayın; basit bir şişkinlik çok daha ciddi bir sağlık sorununun habercisi olabilir.
Dr.Birand TANERİ
Author Avatar

About Author

1976 Estel doğumluyum. 1994 yılında orta öğretimimi Kadıköy Anadolu Lisesi’ nde,Tıp eğitimimi 2002 yılında Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi’ nde tamamladım. 2002 yılında Tıpta Uzmanlık(TUS) sınavını Türkiye derecesi ile kazanıp ,İstanbul Beyoğlu Göz Araştırma Hastanesi’ nde Prof.Dr.Ömer Faruk YILMAZ ve Prof.Dr.Ziya Kapran’ın asistanı olarak ihtisasımı tamamladım.2008 yılında uzman doktor oldum, aynı yıl Kızıltepe Devlet Hastanesinde mecburi hizmeti yaptım. çeşitli özel hastanelerde uzman doktor ve başhekim pozisyonlarında çalıştım.Halen okuloplasti,şaşılık, refraktif cerrahi , ön segment (katarakt-keratoplasti) alanlarında cerrahi önplanda çalışmaları sürdürüyorum. 1998 yılında Türkiyenin ilk ücretsiz sağlık hizmeti sunan vede ilk sağlık sitesi olan hastarehberi.com u kurdum . 2002 senesinde sağlık turizmi alanında Türkiyede ilk defa grup halinde excimer lazerle göz ameliyatları için avrupadan hastaların getirilmesini ülkemize kazandırdım . Dünyada ilk defa uygulanan acufocus yöntemiyle yakın görme ameliyatlarının ve göz içine implantla yerleştirilen göz tansiyonu implantlarını ülkemize kazandırdım ve dünyada ilk defa Amerikalılarla birlikte uygulanmasını sağladım. Yuzbinlerce sağlık sorusunu karşılıksız cevaplandırdım.İngilizce ve Almanca yabancı dillerim vardır.Evliyim.

4 Comments

  • nilay kaya

    Reply
    Posted on Tem 11, 2013 at 16:27 pm

    merhaba hocam.yaklaşık 4 ay önce midede yanma,ağıza acı su gelmesi,bulantı,şişkinlik ve geğirme şikayetleri ile bir gastroentoloğa gittim.Reflü teşhisi koydu doktor.mide koruyucu ve motilium kulladım 3 ay boyunca.ilaçları kestikten sonra şikayetlerim devam ederse tekrar gitmemi ve endoskopi yapılması gerektiğini söyledi.sigara ve alkol kullanmıyorum ve kiloluda değilim.ilaçlarımı bıraktım ve şu an 6 haftalık hamileyim.hamileliğimin ilk aylarının çok zor geçmesinden korkuyorum öncelikle bulantı ve kusmalarım fazla olur mu reflüden dolayı?ayrıca şikayetlerim tekrarladı ama şu an endoskopi yapılmamın olanağıda yok.yanma ve acı sudan çok şişkinlik bulantı ve geğirme olayı devam ediyor.geğirmezsem rahatlayamıyorum.yanmalar ara ara oluyor.bu konuda ne yapmamı önerirsiniz,yardımcı olursanız sevinirim.

  • serdar

    Reply
    Posted on Kas 26, 2014 at 00:43 am

    Ne zaman kuru fasulye veya kuru barbunya yesem hazimsizlik olusuyor
    Bu ikisini terkedip perhiz yapinca midem duzeliyor.

  • ömer

    Reply
    Posted on Mar 02, 2015 at 18:57 pm

    Günde 5 adet siyah zeytin çekirdeği yutun aynı sıkıntılar bende de vardı 1 aydır rahatım hatta gün içinde bile midem yansa ağzıma acı su gelse 1 tane yutuyorum düzeliyor zeytin çekirdeğini mide sindiriyor yalnız kimyasallarla olgunlaşmamış organik zeytin çekirdeği olmalı zeytin satanlar bilir..

  • hatice

    Reply
    Posted on Nis 15, 2015 at 19:23 pm

    Merhaba hocam ben53 yasindayim 8yil once gogus kanseri tedavisi gordum oan kilom 45 kiloydu ondan sonra bayagi kilom oldu bagirsaklarimda sorun var calismiyor anca bitki caylariyla hayatimi surduruyorum birde midemde sislik var nefes almami engelliyor gegirme yok egilsem aci su cikiyor lutfen banada bu konuda yardimci okursaniz sevinirim saygilarimla

Yorum Ekle