Öksürük

Öksürük

Öksürük

 

oksuruk-sebepleri-nedenleri-tedavi

 

Şikayet
Burun kanallarında, boğazda, bronşlarda veya akciğerdeki bir tahrişe tepki olan öksürüğe yakalandınız. Balgam çıkarmaya yol açan bir öksürük ya da kuru ve kesik kesik bir öksürük söz konusu olabilir.

Nedenleri

Sigara : Kuru ve kesik kesik veya balgam çıkararak öksürüyorsunuz ve bu, sabah kalktığınızda ya da sigara içtikten sonra şiddetleniyor. Sigara içenlerin öksürmesine sigara dumanında bulanan birçok zehirli kimyasal yol açar ve bundan kurtulmanın tek yolu sigarayı bırakmaktır.

Solunum enfeksiyonu : Balgam çıkararak öksürüyorsunuz ve ateşiniz 39 derece üzerinde. Çok yorgunsunuz, kaslarınız ağrıyor ve kendinizi günlük faaliyetlerinizi yapamayacak kadar hasta hissediyorsunuz. Beyaz balgam genellikle seyrini izlemeniz gereken, ama kendi kendine tedavi yöntemleriyle hafifletebileceğiniz viral enfeksiyona işaret eder. Yeşil veya pas rengi balgam çoğu kez bakteriyel enfeksiyonun göstergesidir ve antibiyotik gerektirir.

Kendiniz Ne Yapabilirsiniz?

Öksürürken çıkan balgamı (gece uykusu dışında) yutmayın. Buhar veya sıcak duş balgamı inceltir ve rahat öksürmeyi sağlar. İçinde balgam söktürücü olan ve reçetesiz satılan bir ilacı deneyin, ama eğer çok balgam çıkartan sürekli ya da kronik bir öksürüğünüz ya da astımınız varsa, balgam söktürücü kullanmayın bol sıvı için.

Kuru ve kesik öksürükte boğaz pastili veya (içinde dekstrometorfan bulunan) reçetesiz satılan bir öksürük ilacını deneyebilirsiniz, ancak başka ilaçlar kullanıyorsanız, mutlaka doktora danışın. Sıcak su, çay veya limonataya katılmış balı da deneyebilirsiniz.

Burun akıntısı boğazınızda tahrişe yol açtığı için öksürüyorsanız, reçetesiz satılan ilaçlar ya da antihistaminler balgamı kurutabilir.

Önleme

Öksürüğünüz sigara yüzündense, ciddi bir sorunun habercisi olabilir. Sigarayı bırakın ve sigara yerine başka tütün içmeyin.

Öteki Nedenler Mide ekşimesi Soğuk algınlığı Astım Boğmaca Krup Anafilaksi Anevrizma Akciğer kanseri Akciğer kollapsi Türberküloz
Çocuğunuzun Tedavisi

19 yaşından küçüklere aspirin vermeyin! Reye sendromu denen ender, ama ciddi bir soruna yol açabilir. Ateş veya ağrı durumlarında bunun yerine ibuprofen ya da asetaminofen verin.

Soğuk algınlığı belirtileri yokken çocuğun ani ve şiddetli öksürmesi burnuna küçük bir kıymık veya cisim kaçmış olduğunu gösterir. Acil yardım isteyin!

Tıkanma (nefes alıp vermede zorluk çekme) küçük bebeklerde olağan bir şey olmasına rağmen sürekli öksürük pek görülmez. Eğer çocuğunuz 3 aylıktan küçükse, doktora başvurun.

Eğer çocuğunuz boğuk, ulur gibi öksürüyor ve bu geceleri şiddetleniyorsa, çocuklarda sık görülen solunum yolu iltihaplanması söz konusu olabilir.

Çocuğa nemli hava gerekir. Çocuğu banyoya götürüp kapıyı kapatın, birlikte küvetin dışında durun ve sıcak suyu sonuna kadar açın Bu işe yaramazsa, sağlık uzmanına ya da doktora danışın.

 

Öksürüğe Ne İyi Gelir

Özellikle kış aylarının yaklaşmasıyla beraber öksürük ve öksürüğe bağlı şikayetler de artış eğilimine giriyor. Pek çok hastalığın veya rahatsızlığın sonucu olarak ortaya çıkabilen öksürük için ise farklı farklı tedavi yöntemleri önerilmekte. Burada dikkat edilmesi gereken husus ise öksürüğe karşı alınacak önlemin öksürüğün ilgili veya ilişkili olduğu rahatsızlığa göre alınması. Bu yazımızda öksürüğü ne keser, öksürüğe ne iyi gelir ve öksürük nasıl geçer sorularına elimizden geldiğince cevap vermeye çalışacağız.

Kuru öksürük genellikle hava kirliliği veya fazla miktarda sigara kullanımı gibi nedenlere bağlı olarak ortaya çıkar. Boğaz yolunda tahriş yapan bu tür faktörler ortadan kaldırıldığında ve temiz bir havanın bulunduğu ortamlarda bu tür öksürük genelde kesilir.
Öksürük tedavisi, öksürüğün kaynaklandığı rahatsızlığa göre değişebilmektedir
Bol sıvı almak öksürüğün kesilmesi için faydalıdır. Bunun sebebi suyun balgamı çözmesi ve bu şekilde öksürüğün şiddetinin ve boğaz kuruluğunun azalmasıdır.

Öksürüğün en önemli nedenlerinden birisi de alerjik sebeplerdir. Normalde öksürüğünüzün yokken mekânsal veya çevresel herhangi bir değişiklikten ötürü öksürüğünüz başladı ise, öksürüğünüzün sebebi alerjik olması muhtemeldir.

Öksürük Tedavisi

Öncelikle ifade etmek gerekir ki öksürüğün şiddetlendiği ve süreklilik arz ettiği durumlarda bir doktora görünmek en iyisidir. Çünkü belli bir hastalıktan kaynaklanan kimi durumlarda antibiyotik kullanmak gerekirken, kimi durumlarda cerrahi müdahale kaçınılmaz olabilmektedir. Tavsiye edilen bitkisel çözümleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

Okaliptüs, nane, zencefil, meyankökü, ıhlamur, şahtere ve hibiskus öksürük için faydalı bitkilerdir.
Kabuğu soyulmuş elma, bir miktar ıhlamur, bir iki karanfil, bir tarçın kabuğu, bir dilim limon kaynatılır. Elde edilen karışıma tatlandırma amaçlı bir miktar bal ilave edilir ve sıcak olarak içilir. Elde edilen karışım ılık bir şekilde çocuklara da içirilebilir.
Bir tatlı kaşığı bala toz zencefili karıştırılır. Elde edilen macun kıvamındaki karışım yenir. Bu yöntemin çocuklara uygulanması uygun değildir.
İki tatlı kaşığı dut pekmezine bir miktar karabiber katılıp karıştırılır. Öksürük geçene kadar günde bir kaşık olmak üzere yenir.
1 tatlı kaşığı bal ile 1 çay kaşığı karabiber karıştırılarak verilir. Ardından da süt içilir. Bu formül yetişkinler için de oldukça etkilidir.
Elma, zencefil, tarçın, ıhlamur, ayva ve kabuklu haldeki limon kaynatılır ve suyu içilir. Bu karışım göğsü yumuşatarak ve öksürüğü geçirir.
Ihlamur ile ayva yaprağı beraber kaynatılıp içilirse, öksürük geçer.
Bir miktar kekiği su ile kaynatıp içine bal koyup ılıtılır. Ilıyan karışım bebeklere verildiğinde öksürüğü geçer.
Nişastayı suyla kaynatıp içine limon ya da portakal suyu koyun biraz da tatlandırmak için pekmez ekleyin. Bu karışım ılık bir şekilde içildiğinde öksürüğü keser.
Karaturpu kabak oyucu ile oyup, içine bal doldurun. Yine bir turp parçası ile üzerini kapatın. Bir gün boyunca beklettikten sonra öksürük şurubunuz hazır. Elde edilen karışım günde 3 çorba kaşığı içildiğinde öksürüğü geçirecektir.
Ihlamur, zencefil ve meyan kökü birlikte kaynatılır. Elde edilen karışım ılık bir şekilde içilirse öksürüğe faydası olur.
Ebegümeci kaynatılır, zeytinyağı ve limon katılarak bol bol yenirse göğsü yumuşatır, balgam söker ve öksürüğü hafifletir.

 

Öksürük hangi hastalıkların belirtisi?
Öksürük, zaman zaman hepimizin yaşadığı ve üzerinde çok durmadığımız bir rahatsızlık…

 

 

Peki, öksürük gerçekte nedir biliyor muyuz? Anadolu Sağlık Merkezi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Kemal Tahaoğlu, “neden öksürürüz?”, “öksürük hangi hastalıkların belirtisi?”, “ne zaman hekime gitmek gerekir?”, “öksürük şurubu kullanmalı mıyım?” gibi öksürük ile ilgili aklınıza takılan tüm sorulara cevap veriyor.

Üzerinde durulması gereken en önemli noktanın öksürüğün bir hastalık olmaktan çok, birçok hastalıkta görülen bir belirti olduğunu söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Kemal Tahaoğlu, “aslında öksürük, vücudun solunum yollarındaki sekresyonları ve yabancı cisimleri temizlemeye yarayan bir savunma mekanizmasıdır. Bu nedenle de sağlıklı kişilerde etkili ve yararlı bir işlevi bulunur. Öksürük, aynı zamanda birçok solunum yolu ve sistemik hastalığının da en sık görülen bulgularından biridir” diyor.

Öksürük ikiye ayrılıyor

Sadece akciğer hastalıklarında değil, farklı organların hastalıklarında da öksürükle karşılaşılabileceğinin altını çizen Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Kemal Tahaoğlu, öksürüğün akut ve kronik olmak üzere ikiye ayrıldığını belirtiyor: “Genellikle üç haftadan uzun süren öksürüklerin kronik olarak adlandırılır, ancak bazı hekimler kronik öksürükten bahsetmek için sekiz hafta boyunca öksürüğün devam etmesi gerektiğine inanırlar.”

Diğer bir ayrımın ise öksürükle balgam olup olmamasına göre yapıldığını ifade eden Doç. Dr. Tahaoğlu, “Balgamlı öksürük genellikle solunum yollarının iltihaplandığı hastalıklarda görülür. Bazen balgamlı öksürükte kan da görülebilir. Bu durum genellikle akciğer kanseri, bronşektazi veya verem gibi önemli bir hastalığın belirtisidir” diyor.

En sık karşılaşılan öksürük nedenleri

Akut öksürüklerin en çok soğuk algınlığı veya üst solunum yolları enfeksiyonlarından kaynaklandığını belirten Doç. Dr. Tahaoğlu, diğer en sık karşılaşılan nedenleri ise şöyle sıralıyor:

oksuruk-nedenleri

Allerjik burun akıntıları, astım atakları, sigara dumanı ve ozon gibi dış etkenlere maruz kalmakla oluşabilir.
• Öksürük ayrıca akciğer tüberkülozu, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) ile gırtlak ve akciğer kanserinin de belirtileridir.
• Özellikle çocuklar ve yaşlılarda görülen, nefes borusuna yabancı bir cisim kaçması da şiddetli öksürüğe yol açar. Başörtüsü kullanan kişilerde türban iğnesinin nefes borusu ve bronşlara kaçması şikayeti de oldukça sık görülür.

“Sigara öksürüğü” tanıyı geciktiriyor

Sigara içen kişilerde balgamlı öksürüğün sık görüldüğünü, işin kötüsü tiryakilerin de bu duruma alıştığını belirten Doç. Dr. Tahaoğlu, bunun “sigara öksürüğü” olarak adlandırıldığını ve önemsenmediğini ifade ediyor. Bu durumun aslında çok tehlikeli olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Tahaoğlu, zaten sigara içtikleri için kronik bronşit, amfizem ve akciğer kanseri gibi önemli akciğer hastalıkları için risk taşıyan tiryakilerin tanıda gecikmelerinin en önemli nedenlerinden birinin öksürüğü benimsemiş olmaları olduğunu ifade ediyor.

Sadece sigara içmenin değil, sigara dumanına maruz kalmanın da sağlığa ciddi zararlar verdiğini hatırlatan Doç. Dr. Tahaoğlu, anne ve babanın sigara içtiği evlerde yaşayan 11 yaş altındaki çocukların yüzde 50’sinde kronik öksürüğün gözlendiğini belirtiyor.

Hekim önermedikçe öksürük şurubu kullanmayınız
Toplumda yaygın olarak kullanılan öksürük şurubu konusuna da değinen Doç. Dr. Tahaoğlu, şurupların çok dikkatli kullanılması gerektiğini vurguluyor: “Her şeyden önce öksürük şurubu olarak bilinen bu ilaçlar çok çeşitlidir. Her biri değişik etken maddeler içerir. Birçoğu soğuk algınlığına yönelik etken maddelerin kombinasyonundan oluşurken, bazıları balgam sökücü etkiye, bazıları da öksürük kesici etkiye sahiptirler. Öksürük nedeninin saptanmadığı durumlarda, öksürük kesici etkiye sahip öksürük şurupları, altta yatan hastalığın tanısında gecikmelere neden olabilir. Ya da kanama, pnomotoraks gibi durumlarda balgam söktürücü etkiye sahip öksürük şurupları öksürüğü arttırıcı etkilerinden dolayı kanama ve pnomotoraksı arttırabilirler. Sonuç olarak; öksürük şurupları hekim önermedikçe kullanılmamalıdır.”

Ne zaman hekime başvurulmalı?
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Kemal Tahaoğlu, hekime başvurulması gereken durumları ise şöyle açıklıyor:

• Kalp yetmezliği gibi hastalıkların belirtisi de olabilir. Eğer hasta yeşil, sarı veya pas rengi balgam çıkarıyorsa. Bu durum genellikle bir enfeksiyon sonucu gerçekleşir.
• Diğer belirtiler ortadan kalktıktan sonra öksürük 21 günden daha uzun bir süre devam ediyorsa,
• Eğer öksürükle birlikte ateş varsa veya kanlı balgam söz konusuysa, hekime başvurulması gereken klinik bir sorun söz konusu olabilir…

 

Öksürük Deyip Geçmeyin
Aman dikkat! Çocuklardaki öksürük önemli bir hastalığın habercisi olabilir.

 

Öksürük, mühim bir hastalığın belirtisi olabilir. Çocuk Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Elif Dağlı, her çocuğun günde birkaç kez öksürmesinin normal olduğunu, fakat öksüren çocukların % 20’sinde ise altta yatan başka bir hastalığın bulunduğunu belirtti. % 9’unda alerji, % 6’sında astım, % 3’ünde bronşit, % 2’sinde sinüzit tespit edildiğini söyledi.

Prof. Dr. Dağlı, üç haftadan fazla süren öksürüğe “kronik veya inatçı öksürük” dendiğini ve mutlaka astım, geniz arkası akıntı, mide ve yemek borusu rahatsızlıkları, sigara dumanına maruziyetin araştırılması gerektiğini söyledi. “Öksürük gerçekte her gün solunumla akciğerlere alınan tozların, taneciklerin ve mikropların tekrar dışarı atılması için vücudun kullandığı bir korunma mekanizmasıdır. Her çocuğun günde bir kaç kez öksürmesi normaldir ve telaşlandırmamalıdır. Çoğu çocukta viral üst solunum yolu enfeksiyonu arkasından öksürük başlayabilir. Çocukların bir yılda 6-8 kez böyle enfeksiyonlar geçirdiği ve enfeksiyon sırasında da günde 140 kez öksürebildiği bilinmektedir.”

Öksürük ne zaman korkutmalı?

Prof. Dr. Dağlı “Ana havayolunun, gırtlağın veya ses tellerinin şişmesi ile çocukta köpek havlama sesine benzer bir öksürük oluşur. Tıpta bu şişme sebebi ne olursa olsun “krup” olarak isimlendirilir. Bu şişlik, larenjit gibi virüs enfeksiyonları veya alerji nedeniyle oluşabilir. Çocuğun öksürüğü köpek havlama sesine benzer, şişen nefes borusundan içeri hava alma zorlaşır. Şiddetli olduğunda hayatı tehdit edebilir. Boğmaca öksürüğü ise, boğmaca enfeksiyonu veya astım sırasında görülen, nöbet halinde gelen, nefes almaya fırsat vermeyen, öksürük bitiminde uzun bir iç çekme ile soluk aldıran, bazen kusturan bir öksürüktür. Düzenli aşılama programları nedeniyle çok nadir görülen boğmacadan çok astımı düşündürmelidir” dedi.
Öksürüğün süresi önemlidir

Çocukların çoğunda öksürüğün viral üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra 10-15 gün sürdüğünü ve geçtiğini belirten Prof. Dr. Dağlı “Bazen çocukların nefes borusuna yabancı bir madde kaçırması ile ani boğucu bir öksürük olur, eğer bir gıda veya oyuncak parçası elindeyken, böyle bir durum olmuşsa hekime müracaat edilmelidir. Kronik veya inatçı öksürük, üç haftadan fazla süren öksürüğe denir ve mutlaka astım, geniz arkası akıntı, mide ve yemek borusu rahatsızlıkları, sigara dumanına maruziyetin araştırılması gerekir” dedi.

Psikojenik öksürük

“Kuru, tekrarlayan, inatçı, patlar tarzda, hapşırık sesini andıran ve gece kaybolan öksürüklerde psikojenik nedenler akla gelmelidir” diyen Prof. Dr. Dağlı, ailenin bu öksürüğü çocuğun bilerek yaptığını asla düşünmemesi gerektiğini vurguladı: “Nasıl ruhsal sıkıntılar mide rahatsızlıklarına sebep olursa, çocuklarda okul veya aile problemleri, çözemedikleri iç çatışmalar bu tip irade dışı inatçı öksürüğe neden olabilir. Diğer öksürük yapan hastalıkların olmadığı kanıtlandıktan sonra çocuğun psikolojik durumu sorgulanmalıdır.”

Psikojenik öksürük grubuna giren Gilles de la Tourette sendromunun ise vokal (sesli) tik hastalığı olduğunu söyleyen Dağlı, 18 yaşından önce ortaya çıkan bu sinir sistemi hastalığında belirtilerin kol, bacak, yüz tikleri olabileceği gibi, boğaz temizlemek, bağırmak, inlemek veya köpek havlamasına benzeyen tarzda çok gürültülü öksürmek gibi ses tikleri de olabileceğini belirtti: “Tourette sendromu olan çocuklar gürültülü öksürükleriyle okulda derslerin devamını bozdukları için çoğu kez sınıftan çıkarılırlar ama bu çocuklar gece tek ses çıkarmadan uyurlar. Ses tikleri obsesif-kompulsif davranış, dikkat eksikliği, hiperaktivite, öğrenme güçlüğü ile birlikte de görülebilir. Tourette sendromu olan çocuklar yanlışlıkla astım, geniz akıntısı, enfeksiyon tedavileri alabilirler.”
Author Avatar

About Author

1976 Estel doğumluyum. 1994 yılında orta öğretimimi Kadıköy Anadolu Lisesi’ nde,Tıp eğitimimi 2002 yılında Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi’ nde tamamladım. 2002 yılında Tıpta Uzmanlık(TUS) sınavını Türkiye derecesi ile kazanıp ,İstanbul Beyoğlu Göz Araştırma Hastanesi’ nde Prof.Dr.Ömer Faruk YILMAZ ve Prof.Dr.Ziya Kapran’ın asistanı olarak ihtisasımı tamamladım.2008 yılında uzman doktor oldum, aynı yıl Kızıltepe Devlet Hastanesinde mecburi hizmeti yaptım. çeşitli özel hastanelerde uzman doktor ve başhekim pozisyonlarında çalıştım.Halen okuloplasti,şaşılık, refraktif cerrahi , ön segment (katarakt-keratoplasti) alanlarında cerrahi önplanda çalışmaları sürdürüyorum. 1998 yılında Türkiyenin ilk ücretsiz sağlık hizmeti sunan vede ilk sağlık sitesi olan hastarehberi.com u kurdum . 2002 senesinde sağlık turizmi alanında Türkiyede ilk defa grup halinde excimer lazerle göz ameliyatları için avrupadan hastaların getirilmesini ülkemize kazandırdım . Dünyada ilk defa uygulanan acufocus yöntemiyle yakın görme ameliyatlarının ve göz içine implantla yerleştirilen göz tansiyonu implantlarını ülkemize kazandırdım ve dünyada ilk defa Amerikalılarla birlikte uygulanmasını sağladım. Yuzbinlerce sağlık sorusunu karşılıksız cevaplandırdım.İngilizce ve Almanca yabancı dillerim vardır.Evliyim.

1 Comment

  • nermin

    Reply
    Posted on Oca 03, 2015 at 07:52 am

    Merba kizin 3 yasinda geçenlerde hiriltisi vardi ve burnu TİKAnmisti doktora gtrdm balgami var dedi ilaç verdi ama geçmedi daha kotu oldu ve acile goturdum klomaks verdi geçti ama hiriltisi kaldi bnde eccaneden mukotin balgam sökücü aldm bir haftadir veriorm soktuğu filam yok hala hirildisi var bronşit olmusmudur DİE korkuyorum teskrler

Yorum Ekle