Dikkat Bozuklukları

DİKKAT EKSİKLİĞİ VE YIKICI DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI


Dikkat eksikliği çocukluk ve ergenlik döneminde ortaya çıkan bir bozukluktur. Dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü ve zarar verici davranış bozukluğu olarak bir arada görülebilir.

DSM IV'de dikkat eksikliği ve yıkıcı davranış bozuklukları genel başlığı altında tanımlanmıştır. Bu grup içinde dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu, davranım bozukluğu, karşıt olma - karşı gelme bozukluğu ve başka türlü adlandırılamayan yıkıcı davranış bozukluğu bulunmaktadır. Bu 3 temel bozukluk dışa vurum bozuklukları olarak da tanımlanabilir.


NEDENLERİ :


Dikkat eksikliği 3 - 4 yaşından önce bir çocukta tanımlanmaktadır. Erkek çocuklarda daha fazla görülür. Bu çocuklar aşırı hareketli, öğrenme güçlüğü ve bir konuya belli bir süre yoğunlaşamayan çocuklardır.

Nedeni bilinmeyen, son yıllarda ORGANİK KÖKENLİ olarak kabul edilen, genel olarak da biyolojik + psikososyal nedenlerle oluştuğu düşünülen bir bozukluktur. Genetik olarak kuşak geçişleri hala araştırılmaktadır. Genetik geçişte bu çocuktan birinci ve ikinci derece akrabaların antisosyal kişilik bozukluğu , histeri, alkolizm ve uyuşturucu madde kullanımı görülmüştür.

Psikososyal etkenler de anne ve babanın sürekli çatışması, boşanmış ve parçalanmış aile yapısı , aile üyelerinde psikolojik hastalıklar görülmüştür. Yetiştirme yurtlarında yapılan çalışmalarda duygusal yoksunlukla büyüyen çocukların dikkat sürelerinin kısa olduğu ve çocukların hiperaktif oldukları gözlenmiştir.

Annenin hamileliği esnasında alkol, uyuşturucu madde, içki ve sigara kullanması ve psikolojik olarak sağlıksız bir hamilelik sürdürmesinin de aşırı hareketli çocuk doğması için risk faktörleri olduğu ileri sürülmektedir.

Doğum anında forseps kasıkları ile doğum, eksik kiloda doğma, çocuğun öyküsünde kafa travmaları sıklığı, gelişimde gecikme ve yavaşlama, öfke nöbetleri, altına işeme, tikler de risk faktörleri olarak kabul edilir.

Bu bozukluğun temel özelliği sürekli dikkatsizlik gösterme ve yaşıtlara göre daha hiperaktif davranışlardır.
DSM IV'e göre dikket eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun tanı ölçüleri aşağıdaki şekilde verilmiştir.
A- Aşağıdaki gruplamalardan birinicisi ya da ikincisi vardır.


A1- Aşağıdaki dikkatsizlik semptomlarından altısı ya da daha fazlası, en az 6 ay süreyle, uyumsuzluk doğurucu ve gelişim düzeyine göre aykırı bir derecede sürmüş olmalıdır.

Dikkatsizlik
* Çoğu zaman dikkatini ayrıntılara veremez ya da okul ödevlerinde, işlerinde ya da diğer etkinliklerinde dikkatsizce hatalar yapar

* Çoğu zaman üzerine aldığı görevlerde ya da oynadığı etkinliklerde dikkati dağılır.

* Doğrudan kendisine konuşulduğunda çoğu zaman dinlemiyormuş gibi görünür.

* Çoğu zaman yönergeleri izlemez ve okul ödevlerini, ufak tefek işleri ya da işyerindeki görevlerini tamamlayamaz (karşıt olma bozukluğuna ya da yönergeleri anlayamamaya bağlı değildir)

* Çoğu zaman üzerine aldığı görevleri ve etkinlikleri düzenlemekte zorluk çeker.

* Çoğu zaman, sürekli mental çabayı gerektiren görevlerden kaçınır, bunları sevmez ya da bunlarda yer almaya karşı isteksizdir.

* Çoğu zaman üzerine aldığı görevler ve etkinlikler için gerekli olan şeyleri kaybeder (Örneğin oyuncaklar, okul ödevleri, kalemler kitaplar ya da araç - gereçler)

* Çoğu zaman dikkati dış uyaranlarla kolaylıkla dağılır.

* Günlük etkinliklerinde çoğu zaman unutkandır.


A2- Aşağıdaki hiperaktivite - impulsivite semptomlarından altısı ya da daha fazlası, 6 ay süreyle uyumsuzluk doğurucu ve gelişim düzeyine göre aykırı bir derecede sürmüştür.

Hiperaktivite
* Çoğu zaman elleri, ayakları kıpır kıpırdır ya da oturduğu yerde kıpırdanıp durur.

* Çoğu zaman sınıfta ya da oturması beklenen diğer durumlarda oturduğu yerden kalkar.

* Çoğu zaman uygunsuz olan durumlarda koşuşturup durur ya da tırmanır (ergenlerde ya da erişkinlerde öznel huzursuzluk duyguları ile sınırlı kalabilir)

* Çoğu zaman sakin bir biçimde, boş zamanları geçirme etkinliklerine katılma ya da oyun oynama zorluğu vardır.

* Çoğu zaman hareket halindedir ya da bir motor tarafından sürülüyormuş gibi davranır.

* Çoğu zaman çok konuşur.

İmpulsivite (Dürtüsellik)

* Çoğu zaman sorulan soru tamamlanmadan cevabını yapıştırır

* Çoğu zaman sırasını bekleme güçlüğü vardır

* Çoğu zaman başkalarının sözünü keser ya da yaptıklarının arasına girer (Örneğin başkalarının konuşmalarına ya da oyunlarına burnunu sokar)

B- Bozulmaya yol açmış olan bazı hiperaktif - impulsif semptomlar ya da dikkatsizlik semptomları, 7 yaşından önce de vardır.

C- İki ya da daha fazla ortamlarda semptomlardan kaynaklanan bir bozulma vardır (Örneğin okulda [ya da] işte ve evde)

D- Toplumsal, okuldaki ya da mesleki işlevsellikte, klinik açıdan belirgin bir bozulma olduğunun açık kanıtları bulunmalıdır.

E- Bu semptomlar sadece bir Yaygın Gelişimsel Bozukluk, Şizofreni ya da diğer bir Psikopatik Bozukluğun gidişi sırasında ortaya çıkmamaktadır ve başka bir mental bozuklukla daha iyi açıklanamaz. (Örneğin Duygudurum Bozukluğu, Anksiyete Bozukluğu, Dissosiatif Bozukluk ya da bir Kişilik Bozukluğu)


Dr.Tülay ARSU


Kaynak : Psikom

Anasayfa- Kadın sağlığı - Cinsellik - Üroloji - Estetik ve Güzellik - Cilt sağlığı- Ruh sağlığı - Kbb
Göz sağlığı -Diet ve Egzersiz - İlkyardım - Kalp sağlığı-Sinir sağlığı-Genel sağlık-Çocuk sağlığı-Bitki sağlığı-Fizik tedavi-Sevgi
Copyright 1998-2001 www.hastarehberi.Com - Tüm hakları saklıdır.