Oyun, Oyuncak ve Çocuğunuz

Oyun yolu ile çocuk;

• kendi deneyimleri ile öğrenir,
• kemik ve kasların gelişmesini sağlayan hareketli oyunlarla biriken enerjisini boşaltır,
• sosyal ilişkiler kurabilir,
• kendini tanıyabilir, kendi gücünün sınırlarını belirler,
• duyuları gelişir, becerileri artar, yetenekleri gelişir.

İlk aylarda bebek çevresindeki insan ve objelere bakar. El kol hareketleri geliştikçe yakalamaya çalışır, yakalayabildiklerini inceler. Oyunlarında 'keşfetmek' ön plandadır. Hoşuna giden hareketleri tekrarlar. Çevresindeki oyuncağı, eşyayı çekerek, çarparak tanımaya çalışır. Vücudu da oyuncak niteliğindedir; parmaklarını, ayaklarını inceler-oynar.

Bedensel gelişime paralel olarak hareketlerinde de artış ve farklılaşma gözlenir. Ayakta durma, yürüme, tırmanma gibi hareketleri başarır. Bu hareketler mükemmel olana kadar oyun niteliğindedir ve sürekli tekrarlar. Yaklaşık iki yaşından sonra taklidin ön plana çıktığı, günlük yaşamı canlandıran kurgulu oyunlar gözlenir; evcilik gibi.

Oyuncaklar gelişim basamaklarına uygun olarak çocuğun hareketlerine düzen getirir; bedensel, zihinsel, psikososyal gelişmesine yardımcı olur, hayal gücünü ve yaratıclığını, yeteneklerini geliştirir. Doğumdan itibaren bebek ses-şekil ve renklere karşı hassastır. İlk oyuncakları öncelikle görme ve işitme duyularına yönelik oyuncaklardır. Renkli çıngıraklar, dönenceler gibi.

Oturmayı başardıktan sonra çevresi genişleyen bebeğin oyuncakları arasında küpler, çıngıraklar sayılabilir. Bu dönemde avuç ile kavradığı göz önüne alınarak avucuna sığacak büyüklükte parçaları olan oyuncaklar seçilmelidir.

Yürümeye başlama ile birlikte oyuncaklarından çok ev eşyaları ilgi çeker. Bebek için ulaşabildiği alanları keşfetmek önemlidir. Küplerle kule yapmak, oyuncak parçalarını bir yerden bir yere taşımak haz verir. Bu dönemde hareketin amacından çok, hareketin yapılmasından doğan haz ön plana çıkar. Parmaklarının gelişimi de arttığından büyük parçalı, takılıp-çıkarılabilecek lego türü oyuncaklar yararlı olur. Yürüme davranışını destekleyecek; çekebileceği, itebileceği tekerlekli oyuncaklar ilgi çeker. Top oynama başarılı olmasa da hareket gelişimine yardımcı olur.

'Su' eğitimsel değeri her yaş için büyük olan bir oyun malzemesidir. Dokunma duyusuna yönelik, çocuğa haz veren, deneyim ve keşif olanağı sağlayan, çocuğun dikkatini toplamasına yardım eden, içe kapanık çocuğu uyaran, saldırgan çocuğu sakinleştiren bir malzemedir. Suyun banyo yapmak ve temizlik amaçları dışında da oyun malzemesi olarak kullanılması önerilmektedir.

OYUNCAK ALIRKEN HANGİ UNSURLARA DİKKAT EDİLMELİDİR?

Oyuncak alırken;

• çocuğun yaşı, kişiliği düşünülmeli,
• cinsiyet ayırımı yapılmamalı (örneğin erkek çocuğa bebek, kız çocuğa araba alınabilir),
• oyuncak almak sürekli ödül olarak kullanılmamalı, çocuğun oyuncağa gereksinimi olduğu bilinerek zaman zaman alınmalı,
• oyuncak alımında aşırıya kaçılmamalı,
• özellikle bebeklik döneminde alınacak oyuncakların kırılmayan, yumuşak, emniyetli, yıkanabilir cinsten olmasına özen gösterilmeli,
• küçük yaşta parçaları büyük, yaş ilerledikçe parçaları küçük oyuncaklar seçilmeli; parmak kasları geliştikçe avuçla kavrama yerini üç parmakla, daha sonra iki parmakla kavramaya bırakır.

Evdeki artık malzemelerden de oyuncak yapılabileceği unutulmamalıdır; ipe dizilmiş boş makaralar gibi.

Evde oyuncakların yerleştirilebileceği bir dolap-köşe-kutu v.s.olmasına da dikkat edilmelidir.

GÖRSEL MALZEMELERİN BEBEĞİN ÖĞRENMESİNE ETKİLERİ

Bebeğin öğrenmesinde görsel malzemenin önemli bir yer tuttuğu düşünülerek, resim ve kitaplardan da yararlanılabilir. Canlı renklerde, büyük boy ve ayrıntısız resimleri olan kitapların anne baba tarafından okunması, kısa masallar anlatılması, resimlerin birlikte incelenmesi bu yaşlarda bebeğin;

• dil gelişimini hızlandırır, kelime bilgisini arttırır, konuşması için fırsat yaratır ve destekler,
• çevresini tanımasına yardımcı olur,
• anne-baba-bebek ilişkisini arttırır,
• hayal gücünü geliştirir.

Bebeğin teyp gibi mekanik bir sesten masal dinlemesi yerine kendisi ile ilgilenen kişi ile aynı mekanı paylaşması, bedensel temas içinde (kucakta veya yanyana oturarak) ses tonu ve mimiklerin değişimini gözlemesi, kendisine ilgilenen kişi tarafından zaman ayrıldığını hissetmesi yukarıda belirttiğimiz yararları pekiştirecektir.

Dokunma yolu ile bebeğin kitabı-kağıdı tanıması sağlanmalıdır.

Bebeklerin bu dönemde parmakları yeterince gelişmediğinden sayfaları tek tek açamayacakları, ani hareketlerle sayfaları kırıştırabilecekleri, yırtabilecekleri göz önüne alınarak bu yaş dönemi için hazırlanan kalın sayfalı kitaplar seçilmesi uygun olur.


Kaynak : Süper Anne

Anasayfa- Kadın sağlığı - Cinsellik - Üroloji - Estetik ve Güzellik - Cilt sağlığı- Ruh sağlığı - Kbb
Göz sağlığı -Diet ve Egzersiz - İlkyardım - Kalp sağlığı-Sinir sağlığı-Genel sağlık-Çocuk sağlığı-Bitki sağlığı-Fizik tedavi-Sevgi
Copyright 1998-2001 www.hastarehberi.Com - Tüm hakları saklıdır.