Kilo alarak, şişmanlamaktan aşırı
korkma sonucu, zayıflamak için sürekli çaba
göstermeye Anorexia Nervosa denir.
Bireyin boyu veyaşı arasındaki normal asgari
ağırlığının %85'inin altına indirmesi, Anorexia
Nervosa tanısı koymak için yeterlidir. Dünya Sağlık
Örgütü ( WHO ), boy, kilo veyaş arasındaki ideal
ölçüyü şöyle tanımlamaktadır :
( ( Boy - 100 ) + ( Yaş / 10 ) ) * 0,8 ( bayanlar için
) * 0,9 ( erkekler için )
Örnek olarak 30 yaşında ve 1.75 boyundaki bir erkeğin
ideal kilosu şöyle hesaplanacaktır.
= ( ( 175 - 100 ) + ( 30 / 10 ) ) * 0.9
= ( 75 +3 ) * 0.9
= 78 * 0.9
= 70,2 ( 70 kilo 200gram )
Hilde Bruch son 20 yılda bu konuda ciddi araştırmalar
yapmıştır. (1973 - 1978 - 1987 ). Bruch'a göre
düşüncelerin sürekli beden ağırlığı ve yiyecekle
ilgi tutulması aslında derinlerde bir " benlik
kavramı " bozukluğunun olduğunun geç kalmış
bir işaretidir. Anoreksik bireyler güçsüz, etkisiz
olduklarına yönelik kesin bir inanç taşırlar. Daha
çok kusursuz bir küçük kız imgesiyle kendilerini
korumak isterler. Beden, benlikten ayrı ve ebeveyne ait
bir parça gibi yaşanır. Özerklik duyguları
gelişmemiştir. Beden işlevlerinin denetimi
kendilerinde değil"miş gibi" yaşarlar.
Anorexia Nervosalının çocukluğu da genellikle
ebeveynini sürekli hoşnut etmeye çalışan " iyi
" kız çocuğu şeklinde geçmiştir. Ergenlik
dönemine geldiklerinde , birden inatçı ve olumsuz
tavırlar edinmeye başlarlar. Bruch' a göre bunun
nedeni bedeniyle yaşadığı kopukluktan kurtularak
bedeninin denetimi ele geçirmeye yönelik kendini tedavi
etme girişimidir. Böylece Anksiyetesini beden
ağırlığının ve yiyeceklerinin denetimine
dönüştürmüş olur.
Bruch'a göre Anorexia Nervosa bozuk anne - kız
ilişkilerinden ve bu ilişkide, çocuğunkinden çok,
annenin kendi ihtiyaçlarının ön planda olmasından
kaynaklanır. Çocuk anneden kendisine değer veren ve
kendi varlığını hissedebileceği karşılıkları
alamadığında sağlıklı bir benlik duyusu
geliştiremez. Kendisini annenin uzantısı olarak
algılar.
Anorexia Nervosa'ya ilişkin çalışmaların çoğu anne
- kız ilişkisi üzerine yapılmıştır. Ratey ve
Bemporad ( 1985 ) bazı anoreksik durumların baba - kız
ilişkisindeki aksaklıklardan da oluşabileceğini
gözlemlemişlerdir. Anorexialı kızların babaları
ilgili ve destekleyici görünmekle birlikte kızları
kendilerine ihtiyaç duyduğunda onlarıduygusal yönden
yalnız bırakırlar ve kendi veremediklerini
kızlarından beklerler. Çoğunlukla mutsuz bir
beraberlik yaşayan anne ve baba birbirlerinde
bulamadıklarını kızlarından bekleyebilirler.
Kızlarını kendi ihtiyaçlarını sağlayan bir self -
obje yerine koydukları için çocuğa kendisi olabilme
şansını tanımadıklarını söylemiştir.
Gabbard 1990, Anorexia Nervosa'nın psikodinamiğini
şöyle açıklar :
1 - Farklı ve tek olabilmek için çabalamak.
2 - Ebeveynin beklentileri sonucu oluşan yapay benlik
duyumunu reddetmeye çalışmak.
3 - Gerçek benliğin belirmeye başlaması.
4 - Bedende somutlaşan içselleştirilmiş düşman anne
imgesinin reddedilmesi.
5 - Aşırı isteklere karşı savunma geliştirme.
6 - Kendisinin yerine diğerlerini çaresiz durumda
bırakma.
|
Başlıca özellikleri, tıkInırcasına
yemek yeme nöbetleri ve arkasından kendi kendine kusma,
bağırsak yumuşatıcıları olan (laksatifler)
ilaçları yanlış kullanma, aç kalma ve aşırı
egzersiz yapmadır. ( Tıkınma periodu için bakınız
Bulimia)
Yemek yeme ve kendini durdurma denetimi bozulmuştur.
Çok hızlı yemek yeme, rahatsızlık verene kadar yemek
yeme, aç değilken bile büyük miktarda yemek yeme,
kişinin ne kadar yediği konusunda utanması nedeniyle
yalnız başına yemesi ve sonra da kendini
iğrenç,suçlu ve depresif hissetme bulunur. Tanı için
belirgin sıkıntı, tıkanırcasına yemek yeme
nöbetleri esnasında ve sonrasında suçluluk duyguları
ve vücüdün estetiğiyle ilgili kaygılar gerekir.
Tıkınma nöbetleri ortalama olarak en az 6 aylık
dönemde en az haftada 2 gün ortaya çıkar. Gelecekteki
araştırmalar da yemek yeme nöbetlerinin sayısından
çok, ortaya çıktığı günleri araştırmaya yönelik
olacaktır. Belirtiler sadece Anorexia Nervoza’da
ortaya çıkmaz. Bazı uygunsuz dengeleyici davranışlar
(örneğin ishal olma, aç kalma ya da aşırı egzersiz
) ara sıra ortaya çıkabilir. Ama tıkanırcasına
yemenin etkilerine karşı koymak için düzenli olarak
uygulanmaz.
İLİŞKİLİ ÖNCELİKLER VE BOZUKLUKLAR
Bazı bireyler depresyon, anksiyete ve bozuk duygudurumla
tetiklendiğini bildirmiştir. Diğer bir kısım birey,
tıkınırcasına yemek yeme periodunu tetikleyen özel
bir başlatıcı bulamamışlardır. Ama aşırı yemek
yeme ile gerginlik duygusunun azaldığı
belirtilmiştir. Bazı bireyler kendilerini
“duygusuz“ “boşlukta“ hissetme anlarında
tıkınırcasına yemek yeme nöbetlerine girdiklerini
tanımlamışlardır.
Birçok birey bir gün boyunca öğünlerini planlamadan
yer. Klinik ortamda bu yeme davranış biçimini
gösteren bireylerde değişen derecelerde obesite (fazla
yeme – şişmanlık) vardır. Çoğu diyet yapmak için
uzun süreli tekrarlayan çabalar gösterirler. Gıda
alımını denetleme zorlukları konusunda umutsuzluk
hissederler. Bazıları kalori alımını kısıtlarlar
ama bazıları diyet yapma çabalarını bırakabilirler.
Bu bireyler ortalama bireylerden daha şişmandırlar ve
belirgin bir kilo alıp verme dalgalanmsı görülür.
Tıkınma yeme bozukluğu olan bireyler yemelerinin ya da
kilolarının eşleriyle ve diğer insanlarla
ilişkilerini, işlerini ve kendilerini iyi hissetme
yetilerinin engellendiğini söylerler. Yeme bozukluğu
olmayan bireylerle karşılaştırılınca daha yüksek
oranda kendinden nefret etme, iğrenme, depresyon,
kaygı, endişe, somatik belirtiler ve kişilerarası
duyarlılık bildirirler. Kadınlarda erkekler göre 1.5
kez daha fazla görülür. Toplumlarda % 15 ile % 50
(ortalama % 30) oranında görülmektedir.
Başlangıcı geç ergenlik ya da 20’li yaşların
başlarında çoğu kez diyet yaparak belirgin kilo
verdikten hemen sonradır.
Bunun dışında birçok bireyde tıkınırcasına yemek
yeme nöbeti yerine aşırı yemek yeme nöbetleri de
görülmektedir.
(DSM IV’den yararlanılmıştır)
|
1999 yılında ABD'de yaygınlaşan ve
haftada 4 kilo vermenizi sağlayan bir diyet listesi
sunuyoruz.
Bu diyetin özelliği günde 2 litre (8 su bardağı) su
içmeniz. Sürekli kilo kaybı için en pratik formül
sudur; çünkü su iştahı azaltarak bastırır ve
bedenin depolanmış yağları metabolize etmesine
yardımcı olur. Alınan su miktarı azalınca yağ
miktarı artmaya başlar. Bu şekilde az su alınınca
kilo artar. Oysa günde 2 litre su aldığınızda
kilonuz azalmaya başlar.
NEDEN ?
Su iştahı azaltarak bastırır ve bedenin depolanmış
yağları metabolize etmesine yardımcı olur.
Araştırma sonuçlarında alınan su miktarı
azaltılınca vücutta depolanan yağ miktarı artmaya
başlamaktadır; çünkü böbrekler yeterli su
olmayınca iyi çalışamaz ve böbreklerin işinin bir
kısmı karaciğere yüklenir. Karaciğerin bir görevi
de depolanmış yağları bedenin kullanabileceği
enerjiye çevirmektir. Karaciğer böbreklerin işini
yapmak zorunda kalırsa, kendi işini tam yapamaz ve
yağların tamamını enerjiye çeviremeyeceği için
yağlar bedende depolanmaya başlar ve kilo artar. Beden
ihtiyacından daha az su almaya başlarsa bunu susuz
kalma tehlikesi olarak değerlendirerek, alınan suyun
her damlasını saklamaya çalışır ve suyu hücre
dışı dokularda biriktirmeye başlar. Bunun sonucu el,
ayak ve bacakların şişmesi görülebilir. İdrar
söktürücü (Di-üritetik)ler geçici bir çözümdür
ve depolanmış suyu atarken bazı temel besi maddelerini
de yok ederler. Böylece beden yine susuz kalır ve ilk
fırsatta suyun her damlasını depo etmeye başlar ve
sistemde bir kısır döngü oluşur.
Bedenden su atılamıyorsa nedeni tuz olabilir. Tuz suyu
tutacağı için beslenirken fazla tuz almamak gerekir;
çünkü tuzlu yenildiğinde beden tuzu sulandırmak
için daha fazla suya gereksinim duyar. Tuzu atabilmek
için yine su içilmelidir. Su böbreklerden geçerken
ihtiyacının fazlası olan tuzu (sodyumu) da atar.
Fazla kilolu insanların metabolik yükleri fazla
olacağından yağın yakılması için daha fazla su
içmeye ihtiyaçları vardır.
Su kasların dengesini sağlar, kurumayı engeller. Kilo
verirken sarkmaları önler; çünkü küçülen
hücreler su ile dolar ve esnekleşir. Kilo verirken
beden atıkları fazla olur. Metabolize edilen yağların
yakılması için de suya gerek vardır.
Su kabızlığı önler; çünkü beden yetersiz su
alınca gerekli suyu iç dokudan, kalın bağırsaktan
çeker ve sonuç kabızlıktır. Bol su içilirse
bağırsaklar normal olarak çalışırlar.
Anlatılan nedenlerle kilo kaybetmek için su içmek
şarttır. Hergün 8 bardak su içmelidir; ancak kilo
vermek isteyen kişiler her 12 kilo fazlası için bir
bardak su içilmelidir. Spor yapılıyor veya hava sıcak
ve kuru ise soğuk su içilmelidir; çünkü bedene daha
çabuk yayılır. Bazı araştırmalar soğuk suyun
kalorileri yaktığını göstermektedir.
Vücut yeterli suyu alınca doğal susama hissi geri
gelir, açlık kaybolur.
Diyet yapmaya başladığınızda :
* Yiyeceklerinize limon ve tuz ekleyebilirsiniz. Tuzu en
alt ölçekte kullanmalısınız veya yapay tuzlarla da
destekleyebilirsiniz.
* Suyun yanında soda ve şekersiz çay ve bitki çayı
kullanabilirsiniz. Şeker yerine yapay, kalorisiz
tatlandırıcı kullanmak zorunludur.
* Kahve (Nescafe v.b.) günde en çok 2 fincan.
* Diyet kola türünden gazlı içeceklerden en fazla iki
adet kullanabilirsiniz.
* Çay ve bitki çaylarını limitsiz kullanabilirsiniz
(şekersiz veya yapay tatlandırıcılarla).
* Sabahları kahvaltıdan önce 1 bardak su veya yarım
bardak greyfurt suyu (midenizin hassasiyetine göre)
içmelisiniz.
ŞOK DİYETLER
Size 2 seçenekli diyet sunuyoruz. Doktorunuza
danışarak bir tanesini seçebilirsiniz.
1.Seçenek : 3 günde 2 kg. verebileceğiniz diyet.
2.Seçenek : 7 günde 2 kg. verebileceğiniz diyet.
PSİKOM DİYET
* Koruma Programında Diyet. PSİKOM KORUMA DİYETİ
1.SEÇENEK :
1.Gün :
Sabah Kahvaltısı :
Uyanınca 1 su bardağı su
1 yumurta
1 dilim kepek ekmek
İstenilen miktar salatalık
Marul, maydanoz (çiğ)
Öğlen Yemeği :
100gr. beyaz et
1 dilim kepek ekmek
İstenilen miktar çiğ salata
(limonlu, yağsız, havuç hariç)
Akşam Yemeği :
125gr. Diyet ton
1 dilim kepek ekmek
İstenilen miktar salata
(limonlu, yağsız, havuç hariç)
Gece Yatmadan Önce :
1 adet küçük boy meyve (Elma, armut, şeftali veya
nektar)
2. Gün :
Sabah Kahvaltısı :
1 kibrit kutu büyüklüğünde beyaz peynir
1 dilim ekmek
İstenilen miktarda çiğ salata (havuç hariç)
Öğlen Yemeği :
125gr. diyet yoğurt
1 dilim kepek ekmek
İstenilen miktarda çiğ salata
(limonlu, yağsız, havuç hariç)
Akşam Yemeği :
250gr. mantar haşlanmış veya ızgara
İstenilen miktarda çiğ salata
(limonlu, yağsız, havuç hariç)
Yatmadan Önce :
1 adet küçük boy meyve (elma, armut, şeftali,
nektarin)
3. Gün :
Sabah Kahvaltısı :
1 adet yumurta
5 adet tuzlu kraker veya 1 dilim kepek ekmek
İstenilen miktarda çiğ salata
(limonlu, yağsız, havuç hariç)
Öğle Yemeği :
200gr. sebze yemeği (çok az yağlı)
1 dilim kepek ekmek
İstenilen miktarda çiğ salata
(limonlu, yağsız, havuç hariç)
Akşam Yemeği :
100gr. beyaz ızgara et veya 60gr. kırmızı et
(bonfile)
1 dilim kepek ekmek
İstenilen miktarda çiğ salata
(limonlu, yağsız, havuç hariç)
Gece Yatmadan Önce :
3 adet kayısı veya (yerine 1 elma, 1 armut, 1 şeftali)
* Bu diyet hızlı zayıflamayı sağlar, ancak uzun
süreli yapılması önerilmemektedir.
* Bu diyette 4 öğün yiyeceksiniz.
* Hiç ilaç almamalısınız.
* Her gün 8 bardak su içmelisiniz. Her 12 kg. fazlanız
için de 1 su bardağı fazla su içeceksiniz (Örnek :
66kg.sanız
ve 54 kg.a inmek istiyorsanız 8 + 1 bardak su yani 2,25
litre su)
* Kalori hesabı üzerine kurulmuş bir diyet programı
olduğu için listedeki gıdaların yerine alternatif
gıdalar PSİKOM DİYET'in sonunda sunulmuştur.
2. PSİKOM DİYET
Aç Karnına :
1 bardak su
Kahvaltı :
Kibrit kutusu büyüklüğünde beyaz peynir veya 1
yumurta
1 dilim kepek ekmeği veya 1/4 simit
istenilen miktarda domates, salatalık
Öğle :
1 porsiyon sebze yemeği (ıspanak, bezelye, mantar ve
karnıbahar hariç) veya havuç rendesi)
1 dilim ekmek veya 1 kase çorba
Bol salata (yağsız)
1 çay bardağı yoğurt veya 1 su bardağı ayran
Ara :
1 porsiyon meyva
Ara :
2 adet etimek veya 2 adet grissini
Akşam :
İki köfte kadar et veya tavuk veya balık (hamburger
veya sandviç veya tost) veya 8 kaşık
kurubaklagil yemeği
2 dilim kepek ekmeği veya 4 kaşık pirinç pilavı
Bol salata (yağsız)
1 çay bardağı yoğurt veya bir kase cacık
Ara :
1 porsiyon meyva
1 çay bardağı süt
* Bu diyet uygulanırken hergün 40 dakika yürüyüş
yaparak ,metabolizmanızı hızlandırabilirsiniz.
PSİKOM KORUMA DİYETİ
Fazla kilolar verildikten sonra eski beslenme şeklinize
geri dönerseniz, kaçınılmaz olarak tekrar kilo almaya
başlarsınız. Yeni beslenme alışkanlığı edinmeniz
için 2 ay koruma programında kalmanız gerekir.
Koruma programında almanız gereken kalori şöyledir :
Kadınlar için :
Hareketsiz çalışan 35 yaşa dek olan kadınlar günde
2000 kalori.
Hareketsiz çalışan 35 yaş sonrası kadınlar günde
1500 kalori.
Hareketli çalışan 35 yaşa kadar kadınlar 2200
kalori...(40 dakika yürüyüşe eşdeğer).
Hareketli çalışan 35 yaş sonrası kadınlar 2000
kalori...(40 dakika yürüyüşe eşdeğer).
Erkekler için :
Hareketsiz çalışan 35 yaşa dek olan erkekler günde
2200 kalori.
Hareketsiz çalışan 35 yaş sonrası erkekler günde
1800 kalori.
Hareketli çalışan 35 yaşa kadar erkekler 2500
kalori...(40 dakika yürüyüşe eşdeğer)
Hareketli çalışan 35 yaş sonrası erkekler 2200
kalori...(40 dakika yürüyüşe eşdeğer)
DİKKAT :
* İçeriğini bilmediğiniz gıdaları almayın.
* Kesinlikle ÖĞÜN ATLAMAYIN.
* Günde 1 tatlı kaşığı yağ kullanın.
* Aşırı tuz tüketmeyin.
* Verilenlerden eksik veya fazla yemeyin.
* Aşağıda verilen alternatif listenizi kullanmaya
özen gösterin.
* Çiğ yenilen salata ve sebzeler limitsizdir (yağsız
ve limonsuz, havuç, bakla, bezelye, kereviz, avokado
hariç)
ALTERNATİF LİSTE (GIDALARIN DEĞİŞİMİ) :
1.GRUP : Et, balık, tavuk (Protein içerirler)
60gr. et veya 100gr. beyaz et
3 adet köfte
1 orta biftek
1 orta bonfile
100 gr. tavuk
100 gr. balık
5 adet midye
5 adet kalamar
5 adet karides
1 orta boy istakoz
125gr. diyet ton
1 yumurta
1 ince dilim salam
4 ince dilim sucuk
Yarım sosis
2.GRUP : Unlu gıdalar (Karbonhidrat içerirler)
1 dilim beyaz ekmek
1 dilim kepek ekmek
2 adet etimek
1 adet galeta
2 adet grissini
1/4 simit
2 yemek kaşığı müsli
2 yemek kaşığı mısır gevreği
1,5 yemek kaşığı yulaf ezmesi
2 yemek kaşığı patates püresi
1 orta boy patates
2 yemek kaşığı pirinç pilavı
2 yemek kaşığı bulgur pilavı
2 yemek kaşığı erişte
2 yemek kaşığı makarna
2 yemek kaşığı kuskus
1 kase her türlü çorba
* Bir kase = bir su bardağı, yemek kaşığı
ölçüsü silme olarak verilmiştir.
3.GRUP : Sebzeler (Protein, karbonhidrat, mineral ve
vitamin içerirler)
3 yemek kaşığı havuç
3 yemek kaşığı bezelye
4 yemek kaşığı bamya
4 yemek kaşığı ıspanak
4 yemek kaşığı fasülye
4 yemek kaşığı patlıcan
4 yemek kaşığı pırasa
5 yemek kaşığı kereviz
5 yemek kaşığı lahana
5 yemek kaşığı karnıbahar
5 yemek kaşığı pazı
5 yemek kaşığı dereotu
1 orta boy enginar
3 orta boy dolma biber
* Yemek kaşığı ölçüsü silme olarak verilmiştir.
4.GRUP : Meyveler (Vitamin içerirler)
1 küçük boy elma veya armut veya şeftali veya
portakal veya greyfurt
2 küçük boy mandalina
1 adet yerli muz veya yarım adet yabancı muz veya kivi
3 adet incir veya kayısı
12 tane üzüm
10 adet çilek veya kiraz veya yeşil erik
5 adet kırmızı erik
12 adet vişne
Yarım ayva veya nar veya avokado
1 ince dilim kavun veya karpuz veya ananas
5.GRUP : Süt, Peynir, Yoğurt (Protein içerirler)
1 fincan süt veya 2 fincan diyet süt
1 fincan yoğurt veya diyetse 2 fincan yoğurt
1 kibrit kutusu büyüklüğünde beyaz peynir
2 kibrit kutusu büyüklüğünde diyet peyaz peynir
1 adet karper peynir
1/2 kibrit kutusu büyüklüğünde tulum peynir
1 çay bardağı lor peyniri
1 çay bardağı çökelek
1 kibrit kutusu büyüklüğünde dil peyniri
1 kibrit kutusu büyüklüğünde Çerkez peyniri
6.GRUP : İçecekler (Taze sıkılmış)
1 çay bardağı greyfurt, portakal, mandalina
1 çay bardağı elma, nar, vişne, üzüm
1 çay bardağı ananas
1 çay bardağı havuç suyu
1 çay bardağı ayran
4 adet soda
2 adet diyet kola
Şekersiz çay veya kahve
7.GRUP : Kuruyemişler (kar.,protein, min. içerirler)
Badem 8-10 adet
Fındık 8-10 adet
Fıstık 8-10 adet
Beyaz leblebi 15 tane
Sarı leblebi 15 tane
Kabak çekirdeği 1 fincan
Ay çekirdeği 1 fincan
Kuru kayısı 3 adet
Kuru incir 2 adet
Kuru üzüm 1 fincan |
